Wat zeg je als iemand iets naars zegt?
Hoe je je kind helpt om voor zichzelf op te komen – overdag én in hun hoofd voor het slapengaan
Bijna ieder kind krijgt er vroeg of laat mee te maken: iemand die iets naars zegt.
“Je bent niet leuk.” “Ik wil geen vrienden met jou zijn.” “Wat heb jij aan?”
Voor gevoelige kinderen kunnen dit soort zinnen diep binnenkomen. Ze blijven erover nadenken in bed, voelen zich kleiner worden en gaan twijfelen aan zichzelf. Dat kan het inslapen een stuk lastiger maken.
Je kunt je kind niet beschermen tegen álle vervelende opmerkingen.
Wat je wél kunt doen: je kind leren wat het kan zeggen én denken, zodat het sterker blijft staan.
Waarom woorden terugzeggen zoveel uitmaakt
In weerbaarheidstrainingen en cognitieve gedragstherapie leren kinderen om helpende gedachten en reacties te oefenen in lastige situaties.
Kort gezegd: wat je denkt en zegt, heeft invloed op hoe je je voelt.
Als een kind alleen maar denkt: “Zie je wel, ik ben niet leuk”, voelt het zich verdrietig en onzeker.
Als een kind leert denken en zeggen: “Jij hoeft mij niet leuk te vinden, ik vind mezelf wél leuk”, voelt het meer kracht en rust.
Met andere woorden:
Je leert je kind niet om terug te pesten, maar om bij zichzelf te blijven.
Oefen-zinnetjes voor lastige momenten
Je kunt deze zinnen thuis speels met je kind oefenen. Doe alsof je toneel speelt, gebruik een knuffel, of wissel van rol: eerst jij de ander, dan je kind. Maar het kan ook als jullie aan het knutselen zijn.
1. “Ik vind je niet leuk”
Vraag: “Wat zeg je als iemand zegt: ‘Ik vind jou niet leuk’?”
Antwoord om te oefenen:
“Dat geeft niet. Ik vind mezelf superleuk.”
Wat gebeurt er?
-
Je kind leert dat het zelf bepaalt wat het van zichzelf vindt
-
De mening van de ander wordt minder belangrijk
-
Dit zinnetje kan je kind ook in zijn hoofd herhalen als het er ’s avonds weer aan denkt
2. “Ik wil geen vrienden met jou zijn”
Vraag: “Wat zeg je als iemand zegt: ‘Ik wil geen vrienden met jou zijn’?”
Antwoord:
“Dat is oké. Ik heb andere vrienden.”
Wat gebeurt er?
-
Je kind ontdekt dat vriendschap wederzijds is
-
Afwijzing wordt minder groot: er zijn altijd andere mensen met wie het wél klikt
-
Dit voorkomt dat één opmerking verandert in: “Niemand wil met mij spelen.”
3. “Ik vind je kleding niet mooi”
Vraag: “Wat zeg je als iemand zegt: ‘Ik vind jouw kleding lelijk’?”
Antwoord:
“Dat geeft niet, ik draag dit niet voor jou.”
Wat gebeurt er?
-
Je kind leert dat smaak persoonlijk is
-
Het ontdekt: ik mag dragen wat ík fijn of mooi vind
-
Dit verlaagt de druk om er voor anderen “perfect” uit te zien
4. “Je mag niet meedoen”
Vraag: “Wat zeg je als iemand zegt: ‘Je mag niet meedoen’?”
Antwoord:
“Jammer. Dan ga ik iets anders leuks doen.”
Wat gebeurt er?
-
Je kind leert om niet te smeken om erbij te horen
-
Het richt de aandacht op wat wél kan
-
Dit voorkomt dat kinderen blijven hangen in “ik hoor er niet bij”
Hoe je dit koppelt aan minder piekeren voor het slapengaan
Kinderen piekeren vaak als het licht uitgaat: dan komen de zinnen van de dag weer terug in hun hoofd.
Je kunt Slaaapie hier heel mooi bij gebruiken.
Tip voor het avondritueel:
-
Vraag rustig: “Was er vandaag iets wat iemand zei waar je nog aan denkt?”
-
Laat je kind zelf kiezen
-
Herhaal samen het oefenzinnetje:
-
Laat je kind het zinnetje hardop zeggen
-
Om je kind te helpen met ontspannen kunnen jullie nog een kriebelverhaal luisteren of een fijne meditatie.
Zo leert je kind:
-
Dat het niet machteloos is
-
Dat het zélf een antwoord heeft
-
Dat het gedachten kan afronden voor het slapen, in plaats van erin te blijven hangen
Nog wat praktische tips
-
Oefen op rustige momenten, niet pas als je kind overstuur is
-
Hou het speels: maak er een spel, toneelstukje of “kracht-zinnetjes” van
-
Herhaal dezelfde zinnen vaak – herhaling geeft veiligheid en zelfvertrouwen
Je hoeft je kind niet te leren dat de wereld altijd lief is.
Je kunt het wél leren dat het ook bij nare opmerkingen mag denken:
“Ik ben oké zoals ik ben. En ik mag voor mezelf opkomen.”